Ortodonta pracuje nad naprawą wad szczęki oraz nieprawidłowości i krzywizn zębowych. Co należy wiedzieć? Wada zgryzu polega na nieprawidłowym ułożeniu zębów lub szczęki, co zatem przysparza istotnych problemów związanych z artykulacją, zniekształcenia twarzy – oddziałując negatywnie na wygląd i będąc przyczyną niskiej samooceny w późniejszym wieku. Proces naprawy wady zgryzu jest długotrwały i zajmuje średnio około 2 lat.

Czynniki powstawania wad szczęki

Wady zgryzu grupuje się na wrodzone i nabyte. Do zniekształcenia żuchwy może dojść już na początku rozwoju dziecka, jeszcze w trakcie ciąży, jednak najczęściej są to złe przyzwyczajenia dzieci. Bezustanne ssanie kciuka czy nieodpowiednio wyprofilowanego smoczka, gryzienie przedmiotów (na przykład twardych klocków), zgrzytanie zębami, czy oddychanie przez usta wpływa na zniekształcenia szczęki. Także niewłaściwe ułożenie dziecka podczas karmienia piersią, może wywoływać kłopoty. Na pierwszą wizytę kontrolną najlepiej zabrać dziecko w wieku około 7 lat. Dzięki temu ortodonta szybko wykryje możliwe wady i zadba o prawidłowy rozwój dziecka.

Dlaczego wizyta u ortodonty jest potrzebna?

Nieleczenie albo lekceważenie wady prowadzi do jej nasilenia, a to z kolei natęża ryzyko seplenienia i krzywizny zębów oraz może powodować kłopot w żuciu, a także oddychaniu. Nieodpowiedni układ szczęki sprawia bóle zębów, ich ruszanie się lub przedwczesne ścieranie. Sprzyja to także zbieraniu się kamienia nazębnego i może prowadzić do powstawania chorób dziąseł, próchnicy, czy paradontozy.

Rodzaje wad zgryzu

Tyłozgryz – najczęściej występująca wada zgryzu. Dolne zęby chowają się za zębami górnymi, przy czym zęby przednie nie stykają się wzajemnie. W niektórych przypadkach górne siekacze pochylają się w stronę górnej wargi, a twarz zniekształca się poprzez cofnięcie żuchwy.

Przodozgryz – w tym przypadku to górne zęby są cofnięte. Powstaje widoczne wysunięcie brody do przodu.

Zgryz krzyżowy – zarówno zęby dolne jaki i górne, zachodzą na siebie nieregularnie na niektórych odcinkach lub w całym łuku zębowym.

Zgryz głęboki – górne zęby zachodzą i przykrywają 2/3 wysokości zębów dolnych. Powoduje to utratę symetrii twarzy ze względu na skrócenie dolnego odcinka. Tak rozstawione zęby przesadnie się ścierają,  co prowadzi do chorób dziąseł i przyzębia.

Zgryz otwarty – zęby wcale nie stykają się ze sobą. Wada utrudnia w żuciu pokarmu, a także w odpowiedniej wymowie – zwłaszcza spółgłosek przedniojęzykowo zębowych (t, d, s, z, dz, c, n, ł). Skutkiem zgryzu otwartego jest wydłużenie twarzy i niedorozwój szczęki.

Stłoczenia zębów – są wtedy, gdy zęby mają nieodpowiedni rozmiar w stosunku do zębodołów. Wyrastają poobracane lub w złych miejscach, z powodu braku przestrzeni w jamie ustnej.

Zęby odseparowane – pomiędzy zębami pojawiają się widoczne odstępy, wynikające z nadmiaru miejsca w żuchwie.

Jak skorygować wady zgryzu? Kiedy zalecany jest ortodonta?

Korekcja wady zgryzu najczęściej rozpoczyna się od momentu wyrżnięcia zębów stałych, czyli około 11 roku życia, choć ortodonci doradzają zadbanie o prawidłowy zgryz w każdym wieku. Szczęki dzieci są znacznie bardziej plastyczne, niż szczęki osób dorosłych, dlatego leczenie jest łatwiejsze i zmniejsza się ryzyko bólu lub powikłań, jednak korekcja zębów jest dostępna dla każdego.

Rodzaje aparatów na zęby

Aparaty na zęby dzielą się na stałe — mocowane do zębów specjalistycznym klejem oraz ruchome — możliwe do samodzielnego zdejmowania. Aparaty ruchome są częściej stosowane u dzieci, niż u dorosłych.

Aparat tradycyjny, metalowy — siłą, która koryguje wadę, jest w tym przypadku łuk scalony z metalowymi zamkami, które przykleja się do pojedynczych zębów i przytwierdza za pomocą ligatur ortodontycznych. Dla urozmaicenia, szczególnie dla młodszych pacjentów, istnieje możliwość wyboru różnych kolorów ligatur. Dla dbających o większą estetykę możliwe są warianty z zamkami ceramicznymi, porcelanowymi, szafirowymi lub kryształowymi, które są niewidoczne na tle zębów. Sprawdzają się zwłaszcza u posiadaczy białych zębów.

Aparat lingwalny — mocowany jest odwrotnie niż ten tradycyjny, bo od części podniebiennej jamy ustnej. Projektowane są dla każdego pacjenta indywidualnie i niwelują dyskomfort związany z noszeniem aparatu na zębach, bo ten jest niewidoczny. Wadą tego aparatu jest początkowa trudność wyraźnego mówienia.

Aparat samoligaturujący — ten model aparatu ortodontycznego wyróżnia się od innych budową. Łuk ortodontyczny przytrzymuje zestaw klapek, dzięki czemu drut jest ruchomy, a korekcja wady zgryzu trwa krócej.

Aparat Clear Aligner — to przezroczysta nakładka na zęby dopasowywana indywidualnie, która jest świetnym rozwiązaniem dla osób, które cenią estetykę. Aparat jest praktycznie niewidoczny, a dzięki możliwości zdjęcia go samodzielnie, jest łatwy w utrzymaniu higieny.

Ile zapłacisz za aparat na zęby?

Koszty aparatów na zęby są związane z typem wybranego modelu. Najtańszymi aparatami są te tradycyjne. W ich przypadku ceny za jeden łuk rozpoczynają się od 1200 złotych. Nowsze rozwiązania, bardziej komfortowe – niemetalowe czy przezroczyste — pochłoną więcej pieniędzy. Ich ceny wahają się od 3 do 6 tysięcy. Cena najdroższych aparatów lingwalnych może przekraczać 10 tysięcy pln.  Aparaty na zęby są też dostępne w spłacie ratalnej. Do ceny aparatu trzeba także doliczyć koszty wizyt kontrolnych, których ilość jest oparta o czas leczenia. Leczenie ortodontyczne może być finansowane przez NFZ dla dzieci poniżej 12 roku życia i tylko w przypadku aparatów ruchomych.

Jak dbać o zęby podczas noszenia aparatu ortodontycznego?

Dbałość o zęby  w trakcie noszenia aparatu ma ogromne znaczenie. Aparat może początkowo wywoływać dyskomfort, ze względu na to, że znacznie łatwiej przyklejają się do niego pozostałości jedzenia. Należy myć zęby po każdym posiłku i unikać pokarmów, które mogą pozostawać na zamkach i powodować ich odczepienie. Z kolei twarde produkty mogą trwale uszkodzić aparat.

Czy aparat ortodontyczny przeszkadza w leczeniu zębów?

To, czy można naprawiać zęby podczas leczenia ortodontycznego, szczególnie ciekawi pacjentów, co noszą stały aparat. Nie należy wyjmować go samodzielnie, ze względu na to po wystąpieniu jakichś problemów niezbędna jest wizyta w gabinecie dentysty ortodonty. Na starcie leczenia aparatem ortodontycznym każdy pacjent musi zatroszczyć się o to, by jego zęby były w pełni wyleczone. W ten sposób minimalizuje się ryzyko wizyt naprawczych w ciągu leczenia aparatem na zęby. Nie ma jednak zakazów naprawy zębów, kiedy pacjent nosi stały aparat na zęby.

Korzystanie z aparatu na zęby łączy się większą potrzebą dbania o zęby. Z uwagi na zamontowane zamki na zębach oraz inne elementy budowy aparatu , czyszczenie osadów i resztek jedzenia jest nieco trudniejsze. Ze względu na to pacjenci korzystający z leczenia ortodontycznego muszą dokładniej czyścić zęby, zwłaszcza w okolicach aparatu na zęby. Zapominanie zasad higieny w tym czasie, może sprawić, że na wcześniej wyleczonych zębach znajdą się zmiany próchnicowe. W tej sytuacji należy zapisać się na wizytę w gabinecie stomatologa. Lekceważenie zmian z uwagi na ortodontyczny aparat może wywołać nieprzyjemne skutki. Próchnica szybko przenosi się na inne zęby, więc bezpieczniej usunąć problem.

Leczenie w czasie używania aparatu jest dostępne. Jeśli aparat utrudnia dojście do podniszczonego zęba, można go usunąć na czas naprawy. Ten zabieg nie przeszkodzi w skuteczności ortodontycznego leczenia.

www.ortodontatorun.pl